Publish Date: Tue, 05 May 2026 (23:45 IST)
Updated Date: Tue, 05 May 2026 (23:49 IST)
అరిషడ్వర్గాలు అనేవి మనిషిలోని ఆరు అంతర్గత శత్రువులు. అరి అంటే శత్రువు, షట్ అంటే ఆరు, వర్గ అంటే సమూహం. అంటే మనిషిని పతనానికి గురిచేసే ఆరు రకాల శత్రు సమూహాలు అని అర్థం. మనిషి మోక్షాన్ని లేదా ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని పొందకుండా ఈ ఆరు లక్షణాలు అడ్డుకుంటాయని పెద్దలు చెబుతారు.
కామము (Desire): మితిమీరిన కోరిక. ఏదైనా వస్తువు లేదా విషయంపై విపరీతమైన వ్యామోహం పెంచుకోవడం.
క్రోధము (Anger): కోపం. కోరిక తీరనప్పుడు కలిగే ఆవేశం. ఇది మనిషి విచక్షణను కోల్పోయేలా చేస్తుంది.
లోభము (Greed): పిసినారితనం లేదా అత్యాశ. తన దగ్గర ఉన్నది ఇతరులకు పెట్టకపోవడం, ఇంకా కావాలని ఆశపడటం.
మోహము (Attachment): భ్రమ లేదా అజ్ఞానం. తాత్కాలికమైన విషయాలను శాశ్వతమని నమ్మి వాటిపై అతిగా మమకారం పెంచుకోవడం.
మదము (Ego): అహంకారం. తనకంటే గొప్పవారు లేరనే గర్వం. (ఉదాహరణకు ధన మదం, కుల మదం, రూప మదం).
మాత్సర్యము (Jealousy): అసూయ. ఎదుటివారి ఎదుగుదలను చూసి ఓర్వలేకపోవడం.
హిందూ పురాణాల ప్రకారం, ఈ ఆరింటిని అదుపులో ఉంచుకున్నవాడే జితేంద్రియుడు (ఇంద్రియాలను జయించినవాడు) అవుతాడు. వీటిని అదుపు చేయడానికి ప్రధానంగా భక్తి, ధ్యానం, వివేకం, సత్సంగం... అంటే మంచి వారితో స్నేహం అవసరమని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. మనిషికి బయట ఉన్న శత్రువుల కంటే తన మనసులోనే ఉన్న ఈ ఆరుగురు శత్రువులే అత్యంత ప్రమాదకరమైన వారు.